การยอมรับระบบการรับรองห้องปฏิบัติการในระดับสากล


ปนัดดา ซิลวา
สำนักมาตรฐานห้องปฏิบัติการ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์

     สืบเนื่องจากปัญหาการส่งออกผลิตภัณฑ์ต่างๆจากประเทศหนึ่งไปสู่อีกประเทศหนึ่ง ต้องมีระบบการตรวจสอบทั้งในประเทศผู้ส่งออกและประเทศผู้ซื้อ ทั้งนี้เป็นผลจากการไม่ยอมรับผลการตรวจสอบของแต่ละแห่ง ทำให้ต้นทุนของสินค้าสูงขึ้นโดยไม่จำเป็น จึงได้มีความพยายามที่จะจัดระบบการยอมรับผลการตรวจสอบทางห้องปฏิบัติการ โดยใช้ระบบคุณภาพเป็นเครื่องมือในการดำเนินการซึ่งได้ริเริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 1970s จนกระทั่งในปัจจุบันได้มีการตั้งองค์กรที่เรียกว่า "International Laboratory Accreditation Coordination (ILAC)" เป็นองค์กรในระดับสากลมีหน้าที่ในการดูแลหน่วยรับรอง (Accreditation Body, AB) ทั่วโลก ให้ยอมรับผลการรับรองห้องปฏิบัติการซึ่งกันและกัน ซึ่งจะส่งผลให้ห้องปฏิบัติการ ในอีกประเทศหนึ่งเป็นที่ยอมรับและมีความมั่นใจในผลการดำเนินงานโดยหน่วยรับรองของอีกประเทศหนึ่ง ผลที่ตามมาคือ แต่ละประเทศจะยอมรับผลการทดสอบของกันและกัน
     ในขณะเดียวกัน ILAC ไม่สามารถดูแลได้ทั่วถึง จึงมีองค์กรระดับภูมิภาคขึ้น ซี่งประเทศไทยอยู่ภายใต้องค์กรที่เรียกว่า Asia Pacific Laboratory Coordination (APLAC) ทั้งนี้ APLAC ก็เป็นที่ยอมรับของILAC เช่นเดียวกัน ในประเทศไทยมีองค์กรที่เป็นหน่วยรับรองเป็นสมาชิกของ APLAC อยู่ 2 หน่วยงาน คือ สำนักมาตรฐานอุตสาหกรรม (สมอ.) และสำนักมาตรฐานห้องปฏิบัติการ (สมป.) กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ โดยวางขอบข่ายงานไว้ว่าห้องปฏิบัติการด้านการแพทย์และสาธารณสุขจะอยู่ในความรับผิดชอบของ สมป. และห้องปฏิบัติการอื่นๆทั้งหมด สมอ. จะเป็นหน่วยรับรองโดยตรง

ที่มา : การประชุมวิชาการกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ครั้งที่ 13