การปรับปรุงคุณภาพห้องปฏิบัติการเคมีคลินิกในโรงพยาบาลชุมชน
จังหวัดอุบลราชธานี


สุทัศ จันทร์พันธ์*,จารุวรรณ โชคคณาพิทักษ์***,
นิคม ถนอมเสียง***,สุพรรณ ฟู่เจริญ**
*ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ อุบลราชธานี
**ภาควิชาเคมีคลินิก คณะเทคนิคการแพทย์ มข.
***ภาควิชาชีวสถิติและประชากรศาสตร์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มข.

     การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อปรับปรุงคุณ ภาพการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการเคมีคลินิกในโรงพยาบาลชุมชน ก่อนการปรับปรุงผู้วิจัยสังเกตการปฏิบัติของเจ้าหน้าและเก็บข้อมูลจากการตรวจวิเคราะห์จำนวน 8 ชนิดคือ Glucuse, BUN, Creatinine, Albumin, AST, ALT และ ALP ชนิดละ 40 ตัวอย่างแล้วจัดกิจกรรมให้ห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วมโครงการ 5 กิจกรรมคือ 1) ให้ความรู้การควบคุมคุณภาพภายใน 2) ปรับปรุงเทคนิคการตรวจวิเคราะห์ 3) ให้ความรู้การเก็บ-น้ำส่งตัวอย่าง กรล้างภาชนะและการรายงานผล 4) สอบเทียบความถูกต้องของเครื่องมือและ 5) สนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ที่ไม่เพียงพอ หลังการปรับปรุงผู้วิจัยเก็บตัวอย่างเช่นเดียวกันกับก่อนการปรับปรุง นำเข้าข้อมูลที่ได้จากห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วมโครงการและห้องปฏิบัติการควบคุม มาเปรียบเทียบกับห้องปฏิบัติการอ้างอิงและหาค่าความสอดคล้องของผลการตรวจวิเคราะห์โดย ใช้สถิติ ICC และ kappa ผลการศึกษาพบว่า ค่าความสอดคล้องของผลการตรวจวิเคราะห์ทุกชนิดมีค่าสูงขึ้น โดยผลการตรวจ protein และ AST ของห้องปฏิบัติการควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิต ิ (มีค่า ICC = 0.95 และ ICC = 0.94 ตามลำดับ) สำหรับการตรวจ 6 ชนิดที่เหลือมีค่าความ สอดคล้องเพิ่มสูงขึ้นแต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ และเนื่องจากความแปรปรวนของสารชีวเคมี ในตัวอย่างของห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วมโครงการและห้องปฏิบัติการที่เข้าร่วมโครงการ และห้องปฏิบัติการควบคุมมีค่าต่างกัน อาจมีผลต่อการวิเคราะห์ค่าสถิติ ICC

ที่มา : การประชุมวิชาการกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ครั้งที่ 12