ประเมินการสอบเทียบผลการวิเคราะห์ Anti-HIV ระหว่างห้องปฏิบัติการในจังหวัดเชียงราย และจังหวัดพะเยา ปีงบประมาณ 2541


ธวัช จอมใจ, อัมรา โยวัง,เดือนดารา ทิพย์ชู, บำรุง คงดี
ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์เชียงราย กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์

     คุณภาพของการตรวจวินิฉัยภาวะ การติดเชื้อเอดส์ทางห้องปฏิบัติการทั้งของรัฐและเอกชนมีความสำคัญในการควบคุมป้องกันและ รักษาโรคเอดส์ โดยเฉพาะการตรวจ Anti-HIV ของห้องปฏิบัติการต่างๆ ที่ใช้ใน การทดสอบหลายชนิดร่วมกัน ตามแนวทางการตรวจวินิจฉัยการติดเอดส์ (National guideline for HIV testing) ของกระทรวงสาธารณสุข ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์เชียงราย ได้จัดส่งชุดตัวอย่างสอบ เทียบคุณภาพการตรวจ Anti-HIV ไปยังห้องปฏิบัติการชันสูตรของรัฐและเอกชน ในจังหวัดเชียงราย และพะเยา จำนวน 27 แห่ง ๆละ 7 ตัวอย่าง ดำเนินการตรวจ Anti-HIV ตามขั้นตอนปกติในงานประจำวัน แล้วรายงานผลกลับ เพื่อเปรียบเทียบผลการ วิเคราะห์ระหว่างห้องปฏิบัติการโดยวิธีอิงกลุ่ม พบว่า ในตัวอย่างที่ห้องปฏิบัติการ ศูนย์ฯ ตรวจ และสรุป ผลการบวกและลบอย่างละ 3 ตัวอย่าง นั้น มีห้องปฏิบัติการ ฯ ที่รายงานผลสอดคล้องกันตรงกับศูนย์จำนวน 21 แห่ง (ร้อยละ 77.8) รายงานผลบวกปลอมจำนวน 5 แห่ง (ร้อยละ 18.5)และไม่พบผลลบปลอม สำหรับตัวอย่างศูนย์ฯ สรุปผลบวกอย่างอ่อนนั้นพบรายงานผลบวก จำนวน 17 แห่ง (ร้อยละ 63) ผลก้ำกึ่ง 8 แห่ง (ร้อยละ 29.6) และผลลบจำนวน 2 แห่ง (ร้อยละ 7.4) โดยห้องปฏิบัติการฯ ที่รายงานผลบวกปลอมหรือผลลบปลอม เป็นโรงพยาบาลชุมชน 4 แห่ง และเอกชน 1 แห่ง จำนวนชนิดชุดทดสอบที่ใช้ตรงและสรุปผล ตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปมี 20 แห่ง (ร้อยละ 74.0) ใช้วิธี GPAA ทุกแห่ง,ใช้วิธี Western blotl แห่ง และRaqiid test 20 แห่ง (ร้อยละ 74.0) สรุปได้ว่าห้องปฏิบัติฯ ส่วนใหญ่ตรวจ Anti-HIV ได้ถูกต้องและสอดคล้องกัน และควรปรับปรุงคุณภาพห้องปฏิบัติงานตามหลัก GLP จากการดำเนินงานครั้งนี้ น่าจะเป็นข้อมูลเบื้องต้นที่มีประโยชน์ในการพัฒนา คุณภาพห้องปฏิบัติการชันสูตร ในจังหวัดเชียงราย และจังหวัดพะเยาให้ดียิ่งขึ้นต่อไป

ที่มา : การประชุมวิชาการกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ครั้งที่ 10