การประเมินผลการสอบเทียบระหว่างห้องปฏิบัติการของเชื้อ Cryptosporidium parvum


วัฒนพงศ์ วุทธา ,ภารดี มามีชัย , ปรีชา ปัญญารักกิจ
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์

     เชื้อ Cryptosporidium parvum เป็นเชื้อโปรตัวซัวที่จัดเป็นเชื้อโรคติดต่อที่เป็นปัญหาใหม่และโรคติดเชื้อฉวยโอกาส ในผู้ป่วยเอดส์ ซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขของประเทศ ทำให้เกิดอาการท้องเสียและลำไส้อักเสบ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้จัดอบรมการตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อฉวยโอกาส เพื่อเตรียมความพร้อมแก่โรงพยาบาลทั่วประเทศมาแล้วตั้งแต่ปี พ.ศ. 2537-2539 อีกทั้งต้องการตรวจสอบความสามารถของเจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการแต่ละแห่งหลังการอบรม โดยอาศัยการสอบเทียบระหว่างห้องปฏิบัติการ ซึ่งเป็นยุทธศาสตร์ที่สำคัญของระบบการตรวจสอบระบบคุณภาพ
วัตถุประสงค์
     เพื่อทำการสอบเทียบผลการตรวจวินิจฉัย (Proficiency testing) ของเชื้อ Cryptosporidium parvum ในห้องปฏิบัติการที่ผ่านการอบรมการตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อฉวยโอกาส
วิธีการศึกษา
     จัดส่งตัวอย่าง สอบเทียบที่ย้อมสีด้วยวิธี modified clod Zielh-Neelsen acid fast จำนวน 3 สไลด์ พร้อมแบบฟอร์มการรายงานผลการตรวจ ให้แก่โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ รวม 50 แห่ง และกำหนดให้ส่งรายงานผลการตรวจภายในเวลา 1 เดือน
ผลการศึกษาและสรุป
     ได้รับรายงานผลการตรวจกลับมาจำนวน 46 แห่ง และพบว่ารายงานผลถูกต้องทั้ง 3 สไลด์ มีจำนวน 6 แห่ง รายงานผลถูกต้อง 2 สไลด์ มีจำนวน 30 แห่ง รายงานผลถูกต้อง 1 สไลด์ มีจำนวน 8 แห่ง และรายงานผลไม่ถูกต้องทั้ง 3 สไลด์ มีจำนวน 2 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 13.1, 65.2,17.4 และ 4.3 ตามลำดับ เจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการที่ผ่านการฝึกอบรมและโอกาสปฏิบัติงานในการตรวจวินิจฉัยบ่อยครั้ง สามารถตรวจวินิจฉัยได้ถูกต้อง ส่วนเจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการที่มีการตรวจน้อยครั้งควรมีการฟื้นฟูวิชาการ เพื่อป้องกันการวินิจฉัยผิดพลาดและรายงานผลการตรวจวินิจฉัยไม่ครบถ้วน


ที่มา : การประชุมวิชาการกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ครั้งที่ 9